ویزای متخصص رومانی (D/AM1) طبق فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶ سهمیه و فهرست شغل ندارد و توقف شهریور ۱۴۰۵ هم شامل آن نیست. اما شرطش سخت است: قرارداد تمام‌وقت دستکم ۶ ماهه، حقوقی حداقل برابر میانگین حقوق ناخالص رومانی (۹٬۱۹۲ لئو در ۲۰۲۶)، مدرک دانشگاهی شناخته‌شده و کارفرمای ثبت‌شده.
D/AM1 چیست و برای چه کسانی است؟
از ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ ویزای کار رومانی دو نوع دارد. نوع کارگری (D/AM2) سهمیه دارد و فقط برای ۲۸۹ شغل فهرست کمبود است. نوع دوم، D/AM1، برای چند گروه مشخص است و سهمیه و فهرست شغل ندارد. طبق ماده‌ی ۲۷ مکرر ۱ قانون اقامت خارجی‌ها (که فرمان ۳۲/۲۰۲۶ اضافه کرد)، این گروه‌ها عبارت‌اند از:
- نیروی بسیار متخصص (به رومانیایی înalt calificat)؛
- کسانی که وزارتخانه‌ها یا نهادهای دولتی مرکزی رومانی برای کاری مشخص، مثلاً پروژه‌های زیرساختی، درخواستشان کرده‌اند؛
- استادان، پژوهشگران و کادر ویژه‌ی دانشگاه‌های دولتی بر اساس توافق‌های دوجانبه، و هنرمندان مؤسسه‌های فرهنگی؛
- ورزشکاران حرفه‌ای با قرارداد باشگاه؛
- شهروندان مولداوی، اوکراین و صربستان.
برای بیشتر ایرانیها، فقط گروه اول عملاً مطرح است. پس در ادامه روی «نیروی بسیار متخصص» تمرکز می‌کنیم. درخواست این ویزا را فقط کارفرما در پورتال WorkInRomania ثبت می‌کند، نه آژانس و نه خود شما.
منبع: متن رسمی فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶، ماده‌ی ۲۷ مکرر ۱، بند ۱ (سایت اداره‌ی مهاجرت رومانی، IGI)
شرطهای نیروی بسیار متخصص
قانون، «نیروی بسیار متخصص» را کسی می‌داند که در یک شغل تخصصی با قرارداد کار مشغول میشود و «صلاحیت حرفه‌ای عالی» دارد. کارفرما برای ثبت درخواست باید این شرط‌ها را نشان دهد:
- قرارداد: تمام‌وقت، دائم یا موقت با مدت دستکم ۶ ماه.
- حقوق: دستکم برابر «میانگین حقوق ناخالص» رومانی، و این مبلغ باید در قرارداد نوشته شود.
- مدرک دانشگاهی: مدرکی از دوره‌ای دستکم ۳ ساله در سطح کارشناسی یا بالاتر (سطح ۶ طبقه‌بندی بین‌المللی آموزش)، همراه با سند شناسایی مدرک از وزارت آموزش رومانی، یا مدرکی که در خود رومانی گرفته شده است.
- جایگزین مدرک: ۵ سال سابقهی کار در سطح دانشگاهی، اما طبق متن قانون فقط برای حرفههای دارای مقررات خاص و فقط اگر این صلاحیت در رومانی یا یکی از کشورهای اتحادیهی اروپا، منطقه‌ی اقتصادی اروپا یا سوئیس تأیید شده باشد. برای کسی که فقط سابقهی کار در ایران دارد، این راه عملاً بسته است.
- متخصص فناوری اطلاعات: برای مدیران و متخصص‌های فناوری اطلاعات، قانون «صلاحیت حرفه‌ای عالی» را دستکم ۳ سال سابقهی مرتبط در ۷ سال گذشته تعریف کرده است؛ این تعریف در چارچوب کارت آبی اتحادیهی اروپا آمده است.
- آزمون بازار کار: کارفرما باید نشان دهد برای این شغل دنبال نیروی رومانیایی یا اروپایی گشته و گواهی اداره‌ی کار محلی درباره‌ی نیروی کار موجود را بگیرد که بیشتر از ۹۰ روز از صدورش نگذشته باشد.
منبع: فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶، ماده‌ی ۲ (تعریف‌ها) و ماده‌ی ۲۷ مکرر ۱، بندهای ۳ تا ۷
حقوق لازم: چقدر و از کجا؟
قانون عدد ثابتی نمی‌نویسد و فقط میگوید حقوق باید دستکم «میانگین حقوق ناخالص» باشد. رقم رسمی این میانگین در قانون بودجهی تأمین اجتماعی رومانی برای سال ۲۰۲۶، ۹٬۱۹۲ لئو در ماه تعیین شده است (برای ۲۰۲۵، ۸٬۷۰۹ لئو برآورد شده بود). اینکه برای هر پرونده دقیقاً کدام رقم مرجع است، باید از کارفرما یا وکیل رومانیایی پرسید.
طبق محاسبهی ما، خالص چنین حقوقی بعد از کسر ۲۵٪ بیمه‌ی بازنشستگی، ۱۰٪ بیمه‌ی درمان و ۱۰٪ مالیات، حدود ۵٬۳۷۷ لئو است؛ یعنی با نرخ بانک مرکزی اروپا در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ نزدیک ۱٬۰۱۰ یورو. برای مقایسه، حداقل حقوق خالص رومانی حدود ۲٬۶۹۹ لئو و میانگین حقوق خالص واقعی کشور در اوت ۲۰۲۶، ۵٬۶۸۸ لئو بوده است.
| عدد | لئو در ماه | حدود یورو |
|---|---|---|
| حداقل حقوق ناخالص (از تیر ۱۴۰۵) | ۴٬۳۲۵ | ۸۱۲ |
| کف حقوق D/AM1، ناخالص (بودجهی ۲۰۲۶) | ۹٬۱۹۲ | ۱٬۷۲۶ |
| همان کف، خالص (محاسبهی ما) | حدود ۵٬۳۷۷ | ۱٬۰۱۰ |
| میانگین خالص بخش فناوری اطلاعات (اوت ۲۰۲۶) | حدود ۱۳٬۰۱۰ | ۲٬۴۴۲ |
حساب کامل خرج زندگی در بخارست و شهرهای دیگر را در مقاله‌ی حقوق واقعی در رومانی آورده‌ایم.
منبع: لایحه‌ی بودجهی تأمین اجتماعی ۲۰۲۶ رومانی، ماده‌ی ۱۹ (شورای اقتصادی و اجتماعی رومانی)؛ وزارت کار رومانی؛ مؤسسه‌ی ملی آمار رومانی (INS)؛ تبدیل ارز و خالص: محاسبهی ما
مدارک و هزینه‌ها
کارفرما این مدارک را درباره‌ی شما در پورتال بارگذاری می‌کند. آماده کردن بیشترشان با خود شماست:
- قرارداد کار ثبت‌شده در سامانه‌ی ثبت کارکنان رومانی (REGES-ONLINE)؛
- بیمه‌ی درمانی مسافرتی برای کل مدت ویزا، با پوشش دستکم ۳۰٬۰۰۰ یورو؛
- گواهی عدم سوءپیشینه، ترجمه‌شده به رومانیایی، انگلیسی یا فرانسوی و تأییدشده؛
- کپی پاسپورت معتبر؛
- رزومه، همراه با سند شناسایی مدرک دانشگاهی؛
- گواهی اداره‌ی کار محلی درباره‌ی نیروی کار موجود (کار کارفرماست).
یک تفاوت مهم با بقیه: برای نیروی بسیار متخصص، اثبات توان مالی معادل ۹۰ روز حداقل حقوق لازم نیست؛ قانون این گروه را صریحاً استثنا کرده است. هزینه‌ی رسمی ویزای بلندمدت D (ویزا فی) هم ثابت نیست؛ مبلغ دقیق را باید در زمان اقدام از سایت وزارت امور خارجه‌ی رومانی استعلام بگیریم.
منبع: فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶، ماده‌ی ۲۷ مکرر ۱، بندهای ۲ و ۴؛ وزارت امور خارجه‌ی رومانی، جدول هزینه‌های ویزا
D/AM1 در برابر D/AM2
| ویژگی | D/AM1 متخصص | D/AM2 کارگری |
|---|---|---|
| سهمیهی سالانه | ندارد | ۹۰ هزار نفر در ۲۰۲۶ |
| فهرست شغل | لازم نیست | فقط ۲۸۹ شغل |
| ثبت درخواست | کارفرمای ثبت‌شده | آژانس مجاز یا کارفرمای مجاز |
| حقوق | دستکم میانگین ناخالص کشور | دستکم حداقل حقوق |
| مدرک | دانشگاهی، با شناسایی رسمی | تأیید مهارت از مرجع ملی صلاحیت‌ها |
| اثبات توان مالی | لازم نیست | ۹۰ روز حداقل حقوق |
| وضعیت ۲۸ مهر ۱۴۰۵ | طبق قانون باز | متوقف با حکم دادگاه |
منبع: فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶، مواد ۲۷ مکرر ۱ و ۲۷ مکرر ۲؛ اطلاعیه‌ی IGI، ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
وضعیت امروز: باز، ولی با چند گره
اطلاعیه‌ی ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ اداره‌ی مهاجرت رومانی فقط درخواست D/AM2 را نام برده و گفته بخش‌هایی که تحت تأثیر حکم دادگاه نیستند، فعال می‌مانند. پس D/AM1 روی کاغذ باز است. اما همین اطلاعیه میگوید بخش «ثبت‌نام کارفرما» هم موقتاً غیرفعال شده است.
برداشت ما این است: تا وقتی این بخش بسته است، فقط کارفرمایی که از قبل در پورتال ثبت‌نام و تأیید گرفته، می‌تواند برای شما درخواست D/AM1 ثبت کند. اگر کارفرمایی به شما آفر داد، اول بپرسید آیا ثبت‌نامش در WorkInRomania تأیید شده است. این برداشت ماست، نه متن رسمی؛ اطلاعیه‌ی صریحی درباره‌ی D/AM1 پیدا نکردیم.
گره بعدی سفارت است. بخش کنسولی سفارت رومانی در تهران ۲۶ مهر ۱۴۰۵ به دلایل فنی تعطیل شد و ۲۷ مهر دوباره باز شد. بخش کنسولی ایروان هم از ۵ شهریور دوباره فعال است، اما با صف طولانی. آخرین وضعیت را در صفحه‌ی وضعیت سفارت‌ها ببینید و جزئیات کامل را در راهنمای کامل ویزای کار رومانی ۱۴۰۵ بخوانید.
منبع: اطلاعیه‌ی اداره‌ی مهاجرت رومانی (IGI)، ۲۴ شهریور ۱۴۰۵؛ سایت سفارت رومانی در تهران و ایروان، مهر و شهریور ۱۴۰۵
چه کسی شانس واقعی دارد؟
با این شرط‌ها، D/AM1 مسیر کسی است که همین حالا یک کارفرمای رومانیایی جدی پیدا کرده و آن کارفرما حاضر است حقوقی در حد میانگین کشور یا بیشتر بدهد. در عمل، این بیشتر به نیروی فناوری اطلاعات، مهندس‌ها و متخصص‌هایی می‌خورد که مدرک دانشگاهی ۳ ساله یا بیشتر دارند و انگلیسی کاری‌شان خوب است. این ارزیابی ماست، نه آمار رسمی.
- به نفع شما: سهمیه و فهرست شغل ندارد، اثبات توان مالی نمی‌خواهد و توقف دادگاه شامل آن نیست.
- به ضرر شما: کارفرما باید آزمون بازار کار را پاس کند، مدرک ایرانی باید رسماً شناسایی شود و ثبت‌نام کارفرمای جدید فعلاً بسته است.
- خانواده: ویزای پیوستن خانواده (D/VF) خارج از این پورتال و با روند حضوری جداگانه بررسی میشود. شرطهای آن را جدا بپرسید.
اگر حقوق و تخصص شما در این سطح است، منطقی است رومانی را کنار کشورهایی بگذارید که کف حقوق شفاف دارند؛ مثلاً اقامت متخصص فنلاند یا کف حقوق ویزای کار سوئد. برای مقایسه‌ی کلی هم مقایسه‌ی ۶ کشور را ببینید.
منبع: فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶، مواد ۲۳ و ۲۷ مکرر ۱؛ خلاصه‌ی Fragomen درباره‌ی پیوستن خانواده
قبل از اینکه وقت و پول روی یک مسیر بگذارید، ببینید پروفایل شما برای رومانی و کشورهای دیگر چه شانسی دارد؛ با عدد، نه با وعده.
منابع
- اداره‌ی مهاجرت رومانی (IGI) — متن فرمان اضطراری ۳۲/۲۰۲۶ — ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
- IGI — اطلاعیه‌ی غیرفعال شدن بخش‌های WorkInRomania — ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
- شورای اقتصادی و اجتماعی رومانی — لایحه‌ی بودجهی تأمین اجتماعی ۲۰۲۶ — ۱۴۰۴
- وزارت کار رومانی — حداقل حقوق ۴٬۳۲۵ لئو — ۲۱ اسفند ۱۴۰۴
- وزارت امور خارجه‌ی رومانی — هزینه‌های ویزا — بازدید ۲۸ مهر ۱۴۰۵
- سفارت رومانی در تهران — اطلاعیه‌های بخش کنسولی — ۲۴ و ۲۶ مهر ۱۴۰۵
- بانک مرکزی اروپا — نرخ مرجع یورو به لئو — ۲۷ مهر ۱۴۰۵
این مقاله آموزشی است و جای مشاوره‌ی فردی را نمی‌گیرد. قوانین ممکن است تغییر کنند؛ منبع نهایی، سایت رسمی اداره‌ی مهاجرت رومانی (IGI) و پورتال WorkInRomania است. آخرین بررسی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵.
